Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

EPS NEDİR?

Genleştirilmiş Polistiren Sert Köpük (EPS-Expanded Polystyren Foam), stiren monomerin polimerizasyonuyla petrolden elde edilen, köpük haldeki kapalı gözenekli tipik olarak beyaz renkli bir termoplastik malzemedir. Özel üretimlerde taneciklerin uzun dalga ışınımı yansıtacak şekilde işlendiği gri/siyah tonlarında ürünler de mavcuttur. Polistiren taneciklerinin şişirilmesi ve birbirine kaynaşması ile elde edilen EPS ürünlerde, taneciklerin şişirilmesi ve köpük elde edilmesi için kullanılan şişirici gaz 'Pentan'dır. Organik bir bileşen olan pentan, tanecikler içinde çok sayıda küçük gözeneklerin oluşmasını sağladıktan sonra, üretim sırasında ve üretimi takiben çok kısa sürede hava ile yer değiştirir.

Açığa çıkan pentan gazı atmosferde zaten bulunan CO2 ve su buharına-H2O'ya dönüşür. Pentanın açığa çıkmasıyla, malzemenin bünyesinde bulunan çok sayıdaki (yoğunluğa bağlı olarak 1 m3 EPS'de 3-6 milyar) küçük kapalı gözenekli hücreler içinde durgun hava hapsolur. Malzemenin % 98'i hareketsiz havadır; %2'si ise polistirendir. Malzeme, küçük tanecikler halinde hammadde olarak temin edildikten sonra ön şişirme işleminden geçer. Bu sırada taneciklerin içindeki pentan gazı ile hava yer değiştirir ve malzemenin istenilen yoğunluğu bu aşamada büyük ölçüde sağlanır.

Daha sonra özel silolorda dinlendirilen genleştirilmiş taneciklerin kalıp içerisinde su buharı yardımı ile birbirleriyle kaynaşması ve malzemenin özelliklerini kazanması sağlanır. Tanelerin birbiri ile kaynaşması sonucunda balpeteği görünümünde, arada boşluk kalmadan birbiri ile kaynaşmış çokgenlerin oluşturduğu sürekli bir kütle meydana gelir. Daha sonraki üretim adımları ise malzemenin kullanım sahasına (ısı yalıtım amaçlı veya ambalaj malzemesi olarak) göre değişiklik gösterir (+).

Bilindiği gibi durgun hava, bilinen en ekonomik, çevre dostu ve mükemmel ısı yalıtım malzemesidir. EPS'nin üstün ısı yalıtım özellikleri çok sayıdaki taneciklerinin bünyesinde bulundurduğu durgun hava sayesindedir. Dünyada mevcut en iyi ısı yalıtımı sağlayan birkaç malzemeden biri olan EPS, aynı performansı, ülkemizde kullanılan diğer ısı yalıtım malzemelerinden daha ekonomik olarak sağlayan tek malzemedir. Malzeme, esnek olan yapısı, darbe emiş özelliği ve mekanik dayanıklılığı sayesinde de bir çok ürünün koruma amaçlı amblajlanmasında kullanılır ve ambalajlanan ürünlerin hasar görmelerini engeller. Ayrıca, hem ısı yalıtım özelliği hem de koruma özelliği sayesinde EPS'in özel tipleri gıda malzemelerinin de amblajalanmasında kullanılır.

Üretiminin enerji yoğun olmaması, üstün teknik özelliklerine rağmen ekonomik olmasının diğer önemli sebebidir. Etkin mekanik dayanımın yanında şişirici gazın çok kısa sürede hava ile yer değiştirmesi, ürünün performansının kullanım ömrü boyunca sabit kalmasını sağlar. Kalınlığı azalmaz, ısı iletkenliği artmaz, mekanik özellikleri değişmez ve diğer özelliklerinde de zamanla hiçbir bozulma meydana gelmez. EPS, kullanım sahasına göre istenilen yoğunluklarda üretilir. Özellikleri yoğunlukla istenilen yönde değiştirilebildiğinden malzeme israfına ve gereksiz maliyet artışlarına sebep olmaz.

Isı yalıtım amacıyla genellikle 15–30 kg/m3 yoğunluklarda; ambalaj malzemesi olarak kullanım amacıyla da 20-100 kg/m3 yoğunluklarda üretilmektedir. Bitmiş ürün olarak EPS, hafiflik, kolay işlenebilirlik ve diğer malzemeler ile kompozit ürünlerin imalatında kullanılabilirlik gibi özelliklere de sahiptir. Bütün bu özelliklerinin yanı sıra EPS, %100 geri dönüşümlü bir malzeme olması ve bünyesinde bulundurduğu malzemelerin atmosfere ve ozon tabakasına zarar vermemesinden ötürü çevre dostu bir malzemedir. EPS'nin özel tipleri ayrıca, gıda maddelerinin amblajlarında bile kullanılabilen ve insan sağlığına zararlı olmayan bir üründür. EPS ürünler, levha, boru veya önceden şekil verilmiş elemanlar halinde, yapıların ısı ve ses yalıtımında ve ambalaj sanayiinde yoğun bir şekilde kullanılırlar. EPS ürünlerin ayrıca, binalarda duvar malzemesi olarak kullanımından, soğuk hava depolarının yalıtımına, soğuk bölgelerdeki karayolu yapımına, zeminlerin takviyesine, gemiler için can simidi ve can yeleği yapımına kadar sayılması mümkün olmayan; hafifliğin, dayanımın, kolay şekil verebilmenin, kolay uygulayabilmenin ve düşük ısı iletkenliğinin önemli olduğu bütün uygulamalarda sınırsız kullanım alanı vardır.

NEDEN EPS TERCİH EDİLMELİDİR…

EPS'nin başlıca tercih sebepleri; üstün teknik özelliklere sahip olmasının yanında, özelliklerinin yoğunluğa bağlı olarak istenilen yönde değiştirilebilmesi, ideal üretim teknolojisinin sayesinde maliyetinin düşük olması, performansını kullanım ömrü boyunca bozulmadan sürdürebilmesi ve çevre dostu bir malzeme olmasıdır. EPS ürünler, istenen performansı, malzeme israfına sebep olmadan ve dolayısı ile en ekonomik çözüm ile sağlarlar: EPS, her aşamada çevre dostu bir üründür; ozon tabakasına zarar vermez, iklim değişikliklerine sebep olmaz, enerji yoğun üretim gerektirmez, büyük oranda geri dönüşümü olan bir malzemedir.

  • Yüksek ısı yalıtımı sağlar. Yoğunluğu arttıkça ısı iletkenliği azalır.
  • EPS'nin ısı iletkenliği düşük olduğu gibi sabittir, şişirici gaza ve zamana bağlı olarak değişmez.
  • Basınca dayanıklıdır. Yoğunluk arttıkça basınç dayanımı artar. Kırılgan değildir. Isı yalıtım malzemesi olarak yüksek bir eğilme dayanımı vardır.
  • Kapalı gözenekli olduğu için pratik olarak ıslanmaz, yalıtımı sürekli yapar. Kapiler su geçirimliliği yoktur ve higroskopik değildir.
  • Buhar geçirimsizliği istenilen değerlerde ayarlanabilir. Yoğunluk arttıkça buhar geçirimsizliği de artar.
  • Kalınlığı zamanla incelmez, sabit kalır.
  • Çok hafiftir, kolay taşınır ve kolay uygulanır.
  • Ekonomik yalıtım malzemesidir, aynı ısıl performansı daha düşük maliyetle sunar.
  • Çevre dostu bir malzemedir. İçinde ozon tabakasına zarar verici CFC (Kloroflorokarbon)'lar ve türevleri (HCFC'ler) yoktur. İklim değişikliklerine sebep olmaz. Geri dönüşümlü bir malzeme olup, üretim sonrası çevreyi kirletecek atık oluşturmaz.
  • Sonsuz ömürlüdür. Bina durdukça yalıtım görevine ilk günkü performansı ile devam eder.
  • EPS, geniş bir yoğunluk aralığında üretilebilir, uygulama seçenekleri sunar. İşe en uygun ürünü seçme imkanı vererek kaynak savurganlığını önler.
  • Ses yalıtımında da başarılıdır.Titreşimden etkilenmez

DÜNYADA VE TÜRKİYEDE EPS 1950'li yıllarda Almanya'da Styropor ismi ile Alman BASF firması tarafından geliştirilen EPS, kısa sürede tüm dünyada kullanılmaya başlanmıştır. 1960'ların başından itibaren ülkemizde de üretilmektedir. Sahip olduğu üstün yalıtım özelliği ve ekonomikliği, hızla yayılmasının en önemli nedenleridir. 1960-1986 yılları arasında ülkemizde tüketim yıllık bin ton civarında iken 1986'da aniden 5 bin ton/yıla yükselmiş, 2000 yılında ise 30 bin ton tüketim gerçekleşmiştir.

Bugün bütün dünyada 2.2 milyon ton EPS kullanılmaktadır. Fransa ve Almanya gibi ülkelerde yıllık tüketimin 100-150 bin ton olduğu düşünülürse, iklim bölgemiz ve nüfusumuz dikkate alındığında, ülkemizdeki tüketimin oldukça düşük kaldığı görülmektedir. EPS ve ısı yalıtımı hakkında bilgilenme arttıkça ve derneğimizin çatısı altındaki üreticilerin ürün üzerindeki kalite kontrol uygulamaları geliştikçe, ülkemizdeki tüketim de artacak ve EPS'nin yararlarından toplumumuz etkin şekilde faydalanabilecektir.

EPS' NİN POLSTER (ESNEKLİK) ÖZELLİĞİNİN ÖNEMİ

Düşünme çarpmalara karşı hassas olan ticaret mallarının indirme, bindirme ve nakliyesi sırasında, hasar göemelerini bir dereceye kadar mümkündür.çok şiddetli olaylar müstesna kabul edilebilir küçük çaptaki düşme ve çarpmalarda EPS ambalaj ürünü bir zırh gibi korur . İçinde ağır bir ürün bulunan ahşap bir sandık belirli bir yükseklikten (örneğin kamyondan) yere düşürse sandık derhal kırılır ve içindeki ürünün hasar görmesi kaçınılmaz olur. Çünkü ahşap sert bir malzemedir. yükseklik ve ağırlık artıkça sandığa etki eden reaksiyon kuvvetide o derecede fazla olur. Katı maddelerin esneklik yeteneği olmadığından ahşaba gelen reaksiyon kuvveti aynen içindeki ürüne iletilir. bunun içindir ki otolarda ve vagonlarda çarpmayı emici (hafifletici) tamponlar kullanılır. Oysa EPS ambalajın gözeneklerindeki hava boşlukları
(EPS ''nin %98 'i havadır. ) aynen bir tampon gibi vazife görerek yastıklama ( esneklik = polster ) yaparlar. EPS ye gelen kuvvet, içindeki ürüne iletilmeden önce EPS tarafından emilir, hafifletilir. Ürüne göre gerekli olan polster kalınlığını kesin olarak hesaplamak mümkündür. Bunun için EPS üreticisi ile görüşülmesi önerilir. Paket ağırlığına bağlı olarak kritik düşme yükseklikleri

EPS'NİN ISI GEÇİRMEZLİK ÖZELLİĞİ

EPS ambalaj malzemeleri soğuk hava depolarının vazgeçilmez yalıtım malzemesi olan EPS levhaları ile aynı yalıtım özelliğine sahiptir ısı iletkenlik kat sayısı (λ) çok düşük olduğundan sıcağı ve soğugu çok zor iletirler.

Böylece EPS ambalaj içindeki ürün,saatler,bazen günler boyunca sıcaklığını korur.

Pratik bir örnek:2cm kalınlığında EPS 'den üretilen bir piknik kutusu,içindeki meşrubatın soğukluğunu ğüneş altında 10 saat süreyle korumuştur.

Ambalaj malzemelerinin ısı iletkenlikleri:

EPS λ : 0,04 W/mK
Oluklu karton λ : 0,07 W/mK
Ahşap λ :0,21 W/mK
Cam λ :0,81 W/mK